
Kara Connect varð hlutskarpast í útboði Evrópusambandsins sem snerist um aðgang þrjátíu stofnana að stafrænu velferðartorgi næstu fjögur árin en samningurinn tryggir íslenska tæknifyrirtækinu tekjur upp á nokkur hundruð milljónir króna. Þetta kemur fram í viðtali við Þorbjörgu Helgu við Hluthafann. Með góðfúslegu leyfi frá Hluthafanum birtum við hér viðtalið en Kara Connect er eitt af félögunum í eignasafni Nýsköpunarsjóðsins Kríu.
„Þetta eru þrjátíu skrifstofur hjá Evrópusambandinu, meðal annars European Investment Bank, sem sameinast um útboð. Útboðið passaði vel að okkar þjónustu sem felur í sér að byggja velferðartorg: aðgang starfsmanna að velferðarþjónustu sérfræðinga,“ segir Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir, stofnandi og framkvæmdastjóri Köru Connect.
Samningurinn gildir í fjögur ár og nemur virði hans 2,7 milljónum evra, eða tæplega 400 milljónum króna. Og til marks um aukna spennu í samskiptum Bandaríkjanna og ESB voru sett skýr skilyrði um að engin gögn yrðu vistuð vestanhafs. Íslenska tæknifyrirtækið þurfti því að skipta út fjórum bandarískum stuðningskerfum, sem það hafði notað fram að útboðinu, til að taka þátt.
Tæknilausn Köru Connect byggðist upphaflega utan um það að tengja sérfræðinga í heilbrigðiskerfinu og þá sem þurfa á sérfræðiaðstoð að halda. Fyrirtækið hannaði stafræna vinnustöð fyrir sérfræðinga sem gerði þeim kleift að halda utan um hefðbundna fundi og fjarfundi, skrá viðkvæm gögn og innheimta greiðslur með öryggi gagna í fyrirrúmi.
Félagið var því í samvinnu við hundruð sérfræðinga í velferðargeiranum, m.a. sálfræðinga, næringarfræðinga, svefnráðgjafa og iðjuþjálfara. En það reyndist erfitt að sannfæra sérfræðingana um virðið í slíkri vinnustöð, þótt gjaldið væri ekki nema 39 evrur á mánuði.
„Með fullri virðingu fyrir sérfræðingum og þeirra flókna starfi þá höfðum við smíðað mjög vandaða vinnustöð sem einfaldaði reksturinn þeirra verulega. Við héldum að þeir myndu átta sig á því að þeir gætu byggt upp stafræna klíník, lækkað „no-shows“ og fleira en virðið komst ekki til skila.“
Árið 2022 var því ákveðið að breyta algjörlega um kúrs og í framhaldinu lönduðu stofnendur Köru Connect hlutafjármögnun upp á 820 milljónir króna. Í staðinn fyrir að tengja sérfræðinga og skjólstæðinga saman með beinum hætti hefur Kara Connect þróað stafrænt velferðartorg, þar sem fyrirtæki veita starfsmönnum sínum aðgang að ólíkum sérfræðingum og greiða fyrir tímana upp að vissu marki. Starfsmenn fá aðgang að hjálp sem hentar þeim, á því tungumáli sem þeir kjósa og í algjörum trúnaði.
Viðskiptavinir Köru eru því ekki lengur bara sérfræðingarnir sjálfir heldur fyrirtæki sem sjá hag sinn í því að bjóða starfsmönnum upp á margs konar úrræði, hvort sem það snýr að fjármálum, næringu eða geðheilsu.
„Nú byggjum við því nokkurs konar vistkerfi. Við afhendum vinnustöðina til sérfræðinga sem eru á velferðartorgum og þeir eru hæstánægðir með það að geta þjónustað starfsfólk hjá stórum fyrirtækjum og stofnunum. Starfsmennirnir fá beinan aðgang að þjónustu og mannauðsstjórar ópersónugreinanlega tölfræði um líðan teymisins.“
Velferðartorgin eru sérsniðin að þörfum fyrirtækja og menningu og ná til þúsunda sérfræðinga sem tala alls 50 tungumál. Þjónustan sem stendur til boða í gegnum velferðartorgin snýst meðal annars um forvarnir, þ.e.a.s. að fyrirbyggja það að starfsfólk sjái sér ekki annað fært en að fara í veikindaleyfi, enda sýna rannsóknir að mjög erfitt er að ná starfsfólkinu til baka úr leyfinu. Eins og staðan er í dag eru geðheilbrigði eða streita orsökin á bak við veikindaleyfi í 45 prósent tilfella.
„Við erum á réttum tíma og á réttum stað. Við finnum mikinn áhuga hjá fyrirtækjum sem eru annars vegar með miklar kröfur um öryggi og framlínustarfsfólk, þar sem álagið er mikið og erfitt er fyrir starfsmenn að fá aðstoð. Við höfum náð góðum árangri á Írlandi og erum nú að stíga inn í Bretland þar sem framleiðni hefur farið hratt niður og veikindi vaxandi,“ segir Þorbjörg.
Eftir stefnubreytinguna skipti sköpum þegar Landspítalinn og Orkuveita Reykjavíkur tóku fyrstu skrefin með velferðartorg Köru Connect árið 2022 og fékk það almennt góðar viðtökur á íslenska markaðinum. Og nú fara tekjur á erlendum mörkuðum vaxandi. Á meðal nýjustu viðskiptavina er stórt verktakafyrirtæki á Írlandi sem hefur 2.600 starfsmenn á sínum snærum, og annað stórt fyrirtæki, sem sérhæfir sig í rekstri flugvalla.
„Fyrirtækin sem við tölum við eru mjög áhugasöm og lykillinn að því að selja lausnina er að sýna stjórnendum og fjármálastjórum arðsemisútreikninga. Útreikningarnir sem við getum núna sýnt og byggja á vísindalegum rannsóknum sýna að fjárhagslegi ávinningurinn af því að bjóða starfsfólki upp á þjónustu í forvarnarskyni er að lágmarki þrefalt meiri en kostnaðurinn. Öll torgin okkar sýna 3-8x arðsemi.“
Kara Connect hefur náð þeim áfanga að árlegar endurteknar tekjur fóru yfir 1 milljón evra á síðasta ári. Þetta eru hreinar tekjur sem skila sér beint til fyrirtækisins, en veltan sem fer fram á velferðartorgunum, þar sem fyrirtækin greiða fyrir tíma hjá sérfræðingum, er margfalt meiri.
„Það gerðist seint á síðasta ári og núna er vaxtarskeið fram undan og mjög skemmtilegur kafli sem eflaust býður upp á nýjar áskoranir,“ segir Þorbjörg Helga.
Íslenska tæknifyrirtækið, sem er nú með 25 starfsmenn á sínum snærum, fékk nýlega 1,4 milljóna evra lán frá Arion banka sem Evrópski fjárfestingarsjóðurinn, EIF, veitir ábyrgð fyrir, en til þess þurfti að uppfylla skilyrði um að tæknilausnin hefði félagsleg áhrif (e. social impact) og sýna fram á það hvernig fyrirtækið stefnir á að koma rekstrinum réttum megin við núllið. Samkvæmt ársreikningi fyrirtækisins fyrir 2024 nam tapreksturinn 482 milljónum króna.
Það sem knýr þörfina fyrir aukið aðgengi að sérfræðingum er vaxandi geðheilbrigðisvandi víðast hvar á Vesturlöndum. Í Bretlandi, þar sem Kara Connect er nú að byggja upp söluteymi fyrir, hefur hlutfall fólks sem er á aldursbilinu 29–39 ára og glímir við geðræn vandamál vaxið úr 3 prósentum árið 2010 og upp í 24 prósent árið 2019.
Áþekka þróun má sjá hér á landi. Ný íslensk rannsókn, sem var birt í síðasta tölublaði Læknablaðsins, sýnir að hlutfall einstaklinga á örorku- og endurhæfingarlífeyri hækkaði um 49 prósent frá árinu 2000 til ársins 2024, eða úr 6,3 prósentum upp í 9,4 prósent. Kvíði og þunglyndi eru á meðal þeirra sjúkdómsgreininga sem fjölgaði hvað mest.
Næsta skref í vöruþróun Köru Connect tengist veikindaleyfum og er markmiðið að ná fólki aftur úr veikindaleyfi með stuðningi og virkni. Rannsóknir sýna að ef ekki næst að hjálpa fólki áður en það fer í leyfi þá aukast líkurnar á því að viðkomandi detti alveg út af vinnumarkaði.
„Það er risastórt mál – ekki bara fyrir fyrirtækin heldur einnig hið opinbera – og þessi áskorun tekur mikið pláss í umræðu erlendis. Álag á mannauðsstjóra og yfirmenn vegna aukinna veikinda kallar á meiri kerfislæga nálgun og tæknin getur stutt það ferli,“ segir Þorbjörg Helga.
„Stjórnvöld halda að þetta snúist um að bæta við einum sálfræðingi á heilsugæslustöð; að það geri gæfumuninn. Það er ekki að fara að leysa neitt, enda brenna þessir mikilvægu sérfræðingar út eftir nokkrar vikur, með 600 þúsund kall á mánuði. Við erum á rangri braut miðað við okkar reynslu. Forvarnir varðandi geðrækt og kvíða eru lykillinn að umbótum.“
Kara Connect var stofnað árið 2014 og kom fyrst inn í eignasafn sjóðsins árið 2019.